18 września 2025 r. w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odbyła się uroczysta inauguracja XXIII edycji REHA FOR THE BLIND IN POLAND – międzynarodowego spotkania poświęconego dostępności, edukacji i nowoczesnym technologiom wspierającym osoby z niepełnosprawnością wzroku. Uroczystość rozpoczęła się o godz. 15:00 i była prowadzona przez Roberta El Gendy’ego. W części otwierającej odbyły się wystąpienia zaproszonych gości specjalnych, w tym przedstawicieli władz m.st. Warszawy, Piotra Cieszewskiego, Małgorzaty Lorek, Błażeja Kmieciaka, a także prof. Ewy Krogulec z UW. Referat przewodni wygłosił Marek Kalbarczyk (kierujący Fundacją od 30 lat), podkreślił on aktywność i ciekawość świata jako filary samodzielności i integracji. W trakcie ceremonii zaprezentowano także przegląd projektów i działań Fundacji. Po prezentacji odbyło się ogłoszenie laureatów konkursu IDOL –  wyróżnień dla osób i instytucji budujących rzeczywistą dostępność. Kulminacją wydarzenia był Hyde Park prowadzony przez Marka Kalbarczyka, w którym mikrofon przekazano zainteresowanym uczestnikom Inauguracji. 

Po części oficjalnej uczestnicy mogli wziąć udział w wieczornym bloku koncertowym Mazovia Stage. Na scenie CNK wystąpili kolejno: pianista Jakub Kuszlik (laureat IV nagrody XVIII Konkursu Chopinowskiego 2021) w recitalu „Muzyka na poważnie”, Krzysztof Ścierański Quartet w koncercie jazzowym „Muzyka nie zna granic”, oraz Lidia Pospieszalska – autorka „Widzieć więcej” (hymnu społeczności Fundacji) – z albumem Inaije. Wydarzenia te domknęły pierwszy dzień tegorocznej REHA, łącząc wymiar artystyczny z ideą integracji i dostępności.

Na inauguracji obecna była Dyrektor Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, pani Justyna Garbarczyk. Kontynuujemy tym samym wieloletnie zaangażowanie GBPiZS w to ważne przedsięwzięcie, podkreślając znaczenie REHA jako przestrzeni współpracy między instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i środowiskiem osób niewidomych i słabowidzących. Tegoroczna obecność Biblioteki koresponduje z misją naszej instytucji i działalnością Działu Zbiorów dla Niewidomych, który od lat gromadzi, udostępnia i adaptuje zbiory dla czytelników z dysfunkcją wzroku.

XXIII edycja REHA (17-21 września 2025 r.) została przygotowana pod hasłem „Aktywni i ciekawi świata”. Program łączy wątki edukacyjne, technologiczne, kulturalne i społeczne. Inauguracji towarzyszyły transmisje online i bogaty harmonogram spotkań, co potwierdza rangę wydarzenia w krajowym i międzynarodowym kalendarzu dostępności. Partnerzy i instytucje publiczne – w tym Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, które objęło tegoroczną inaugurację patronatem – akcentowali rolę nauki i kultury w zwiększaniu uczestnictwa społecznego osób z niepełnosprawnościami.

Dziękujemy Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem oraz wszystkim partnerom za stworzenie przestrzeni do rozmowy o realnych rozwiązaniach i standardach dostępności.

Równa płaca za pracę o jednakowej wartości to fundamentalne prawo i filar równości na rynku pracy. Międzynarodowy Dzień Równej Płacy, ustanowiony przez ONZ i obchodzony co roku 18 września, przypomina o wysiłkach na rzecz zamknięcia luki płacowej między kobietami i mężczyznami.

Jak wygląda sytuacja w liczbach?

• Unia Europejska (2023): kobiety zarabiały średnio o 12% mniej na godzinę niż mężczyźni (tzw. „unadjusted gender pay gap”). To najniższy poziom w dekadzie, ale różnica wciąż się utrzymuje.
• Polska: według Komisji Europejskiej Polska należy do krajów z relatywnie niższą różnicą płac, ale luka wciąż istnieje; dane rządowe podają, że, w zależności od metody liczenia, kobiety zarabiają średnio o 7%–18,5% mniej.
• OECD (porównawczo): średnia nieliczona różnicami strukturalnymi luka płacowa w krajach OECD wynosi ok. 11,9%.

Luka płacowa jest wskaźnikiem złożonych zjawisk: różnic w sektorach zatrudnienia, dostępie do awansów i stanowisk kierowniczych, przerwach w karierze opiekuńczej czy przejrzystości płac. Porównywalność danych zależy od metodologii, dlatego warto sprawdzać definicje i rok odniesienia w cytowanych źródłach.

Co zmienia prawo unijne?

Dyrektywa UE 2023/970 w sprawie przejrzystości wynagrodzeń ma wzmocnić równe traktowanie w płacach. Państwa członkowskie wdrażają jej przepisy do 7 czerwca 2026 r.; nowe obowiązki obejmują m.in. jawność widełek płacowych w rekrutacji, dostęp pracowników do informacji o wynagrodzeniach oraz działania naprawcze, gdy w firmie luka przekroczy 5% i nie da się jej obiektywnie uzasadnić.

Dlaczego to ważne?

Równość wynagrodzeń wzmacnia sprawiedliwość społeczną, aktywność zawodową kobiet i produktywność gospodarki. ONZ, ILO i UN Women podkreślają, że zamknięcie luki płacowej jest niezbędne dla realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Chcesz rzetelnie pisać o równości płac lub przygotować materiały dla swojej instytucji? Zapraszamy do naszej czytelni na ul. Zabraniecką 8L oraz do przeszukiwania naszego katalogu online Razem budujmy kulturę równej płacy i równości szans na rynku pracy – każdego dnia, nie tylko 18 września. 

^{Źródło grafiki:  canva.com}

Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego jest ogólnodostępną, specjalistyczną biblioteką naukową, posiadającą unikalny zbiór wydawnictw z zakresu pracy, zabezpieczenia społecznego, spraw socjalnych oraz zagadnień pokrewnych. Jednym z aspektów realizacji misji placówki, w ramach zapewnienia i promowania dostępu do źródeł informacji, jest prowadzona, stała działalność wydawnicza, spełniająca również funkcję dokumentacyjną, dydaktyczną i intelektualną. Do rąk Czytelników systematycznie trafia bogata i różnorodna oferta publikacyjna, obejmująca m.in. opracowania bibliograficzne, ale również zestawienia tematyczne oraz cykliczne przeglądy czasopism dostępnych w jednostce.

Rodzina – Praca – Polityka Społeczna : przegląd czasopism zagranicznych w wyborze. Od 2006 stanowił prostą kontynuację Przeglądu Dokumentacyjnego (1971-2005), ukazywał się pod tytułem Praca i Polityka Społeczna. Od 2012 wybór usystematyzowany według nowego schematu (w dziesięciu rozdziałach). Ostatni papierowy numer wydano w grudniu 2017 roku. W 2024 roku ukazywał się jako dwumiesięcznik, obecnie wydawany w formie miesięcznika, jest dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej www.gbpizs.gov.pl. pod tytułem „Rodzina – Praca – Polityka Społeczna – przegląd czasopism zagranicznych w wyborze”. Prezentowane analizy artykułów z fachowych czasopism angielsko-, francusko- i niemieckojęzycznych publikowane są w zakładce „GBPiZS – Publikacje – Przegląd Czasopism Zagranicznych”. Z łatwością dotrą Państwo do listy zamieszczanych tytułów artykułów oraz ich analiz. Podział na miesiące pozwala Państwu śledzić dodawane na bieżąco analizy, bez potrzeby wyszukiwania ich poprzez tytuł czasopisma. Mamy nadzieję, że forma ta zapewni Państwu szybsze dotarcie do interesujących artykułów z zagranicznej prasy branżowej, prenumerowanej przez GBPiZS.

Artykuły, zamieszczone w sierpniowym wykazie dotyczą następującej tematyki:

• Kariery zawodowej i awansu zawodowego (USA),
• związków zawodowych i sektora prywatnego (UE),
• nierówności płacowych między kobietami i mężczyznami wśród absolwentów szkół wyższych (USA),
• cyfrowego badania pracowników (Wielka Brytania),
• strategii korzystania z urlopu rodzicielskiego,
• wynagrodzeń i równowagi praca-życie,
• kryzysu na rynku pracy w ujęciu programów rządowych (Austria),
• zjawiska konkubinatu młodych dorosłych w kontekście zmian na rynku pracy i zapotrzebowania na opiekę społeczną,
• postaw młodych dorosłych w Europie odnośnie współżycia międzypokoleniowego i dobrobytu,
• medykalizacji bezrobocia (Niemcy),
• kształtowania postaw w kontekście różnicy płac,
• dyskursu politycznego na temat ubóstwa, migracji i dostępu do praw socjalnych (Niemcy),
• transferów finansowych dla rodzin (Wielka Brytania),
• popytu na umiejętności,
• wykorzystania przez pracodawcę kwalifikacji potrzebnych do pracy (Dania),
• społecznej konstrukcji algorytmów i zarządzania algorytmicznego w pracy kurierskiej za pośrednictwem platformy,
• dynamiki pracy na platformach, związków zawodowych (USA),
• bezpieczeństwa pracy w sektorze rolno-spożywczym (Holandia).

Poniżej zamieszczamy link do sierpniowego wydania miesięcznika:

• https://www.gbpizs.gov.pl/publikacje/przeglad-czasopism-zagranicznych/zagraniczne-2025/8-2025/

14 września obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Walki z Wypaleniem Zawodowym.

W 2019 r. Światowa Organizacja Zdrowia uznała wypalenie zawodowe za oficjalną diagnozę medyczną i postanowiła wpisać je do Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Powiązanych Problemów Zdrowotnych – ICD-11 (ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems).
Wg definicji WHO wypalenie zawodowe (ang. burnout) to syndrom zawodowy, którego efektem jest przewlekły stres w miejscu pracy, którego nie udało się skutecznie opanować, na który składają się trzy elementy:
⁕ uczucie wyczerpania energii
⁕ zwiększony dystans psychiczny wobec własnej pracy lub poczucie negatywizmu lub cynizmu związanego z wykonywaną pracą
⁕ poczucie braku skuteczności i osiągnięć.

Rekomendujemy aktualne pozycje „na temat” z naszych zasobów bibliotecznych:

2025 

• CZY wypalenie zawodowe to problem pracodawcy? / Iwona Jaroszewska-Ignatowska, Aleksandra Głuszek // Rzeczpospolita. – 2025, nr 60, 13.03, s. D4. 
• GDY pracownik się wypala / Ewa Spaczyńska-Włodarczyk // Rzeczpospolita. – 2025, nr 146, 26.06, s. D2. 
• SUPERWIZJA pracy socjalnej w obszarze wsparcia wobec wypalenia zawodowego w opinii pracowników socjalnych / Katarzyna M. Stanek // Polityka Społeczna. – 2025, R. 52, nr 1, s. 1-9. 
• WYPALENIE zawodowe : doświadczenia pracowników, ich potrzeby i oczekiwania wobec pracodawców / Sylwia Michalak ; Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu. – Poznań : Wydawnictwo UEP, 2025. – 190 s. 
• ZMĘCZENI przemysłowcy / Kamil Jach // Bezpieczeństwo Pracy. – 2025, nr 2, s. 10-11.

2024

• ARBEITSBEDINGUNGEN, Gesundheit und Erschöpfung bei Krankenpflegekräften in Deutschland / Alfons Hollederer, Dennis Mayer // WSI Mitteilungen – 2024, nr 3, s. 219-227. 
• BETRIEBLICHE Gesundheit von Sozialarbeiter*innen in der Wohnungslosenhilfe / Alfons Hollederer, Mareike Hüther // WSI Mitteilungen. – 2024, nr 3, s. 228-235. 
• BURNOUT and resilience among physical therapy students : a cross-sectional study / Muneera M. Almurdi, Asma S. Alrushud, Maha F. Algabbani, Afaf A.M. Shaheen, Abdulrahman M. Alsubiheen, Sara M. Aati, Rana A. Aldosari, Reham A. Alsharif, Fahad Abdulaziz Alrashed, Kholood Matouq Shalabi // Medycyna Pracy. – 2024, Vol. 75, nr 4, s. 343-354. 
• GROŹNE wypalenie kierowników / Anita Błaszczak // Rzeczpospolita. – 2024, nr 47, 26.02, s. A18. 
• NAUCZYCIEL w kryzysie : stres i wypalenie zawodowe u nauczycieli w pandemii covid-19 / Malwina Dankiewicz, Paulina Cempel, Jakub Wasiewicz. – Kraków : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, 2024. – 143, [2] s. – (Prace Monograficzne / Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie ; nr 1206). 
• SUPERWIZJA : jak chronić się przed wypaleniem zawodowym i utratą zdrowia / Beata Mańkowska. – Warszawa : Wolters Kluwer, 2024. – 195, [2] s. 
• UCIECZKA pracownika przed stresem do nowej firmy / Aleksandra Fandrejewska // Rzeczpospolita. – 2024, nr 181, 05.08, s. A19. 
• WYPALENIE zawodowe – zjawisko związane ze środowiskiem pracy : jak rozpoznawać i jak przeciwdziałać / Agnieszka Warchał // Atest. – 2024, nr 1, s. 10-12. 
• ŻOŁNIERZE zawodowi i inne grupy pracowników wobec stresu : strategie radzenia sobie ze stresem / Grażyna Bartkowiak, Astrid Męczkowska-Christiansen, Agnieszka Suchocka, Iwona Królikowska, Radosław Breska, Wojciech Błażek. – Gdynia : Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2024. – 211 s.

Strona internetowa Biblioteki: https://www.gbpizs.gov.pl/
Katalog online: http://aleph.gbpizs.gov.pl/F
Biblioteka Cyfrowa http://bc.gbpizs.gov.pl/dlibra
Zapraszamy do odwiedzin stacjonarnych🏢 (ul. Zabraniecka 8L) i online💻.

_{Źródła ilustracji: istockphoto, canva.}

Anna Jacek, Emilia Sarnacka, Katarzyna Miaskowska-Daszkiewicz  „Domy pomocy społecznej. Organizacja i funkcjonowanie” Warszawa 2025

Książka autorstwa badaczy z dziedziny nauk prawnych i nauk o zdrowiu: dr Anny Jacek z Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr Emilii Sarnackiej z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz dr Katarzyny Miaskowskiej-Daszkiewicz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, to kolejne czwarte wydanie publikacji, stanowiącej kompendium wiedzy z zakresu tworzenia i funkcjonowania Domów Pomocy Społecznej – DPS. Opracowanie wpisując się w potrzeby współczesnych wyzwań cywilizacyjnych, prezentuje dziedzinę opieki stacjonarnej nad osobami nie funkcjonującymi samodzielnie w środowisku społecznym, ze względu na wiek czy też dysfunkcje. Opisana instytucja stanowiąca w założeniu odpowiednik domu rodzinnego dla określonych prawnie osób, wymagających tego typu wsparcia, ujęta została w ramy przepisów wraz z komentarzem. Aspekty działalności DPS ukazano szeroko w zakresie uprawnień poprzez możliwość ich założenia, dozwolonych form realizowanych przez nie usług oraz wskazania organu kontrolnego. Zwrócono uwagę na specyfikę prowadzonej działalności wobec pensjonariuszy, opartą zasadniczo na personelu medycznym oraz pedagogiczno-terapeutycznym. Wśród omawianych zagadnień zaprezentowano m.in. analizę prawną nt. zasadności zastosowania ustawy z 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej. Opisano także szczegółowe uwarunkowania zatrudnienia, co wsparto obowiązującymi przepisami i wyjątkami w formie odpowiedniej prezentacji tabelarycznej. Uwzględniono aspekt zaangażowania wolontariatu oraz kolejny, istotny element, nadzór i kontrolę działalności na poszczególnych etapach funkcjonowania opieki. Całość opisanej, ważnej działalności społecznej uzupełniono zestawieniem wzorów niezbędnych dokumentów. Publikacja wprowadza czytelnika w polskie meandry prawne działalności instytucji coraz bardziej potrzebnej we współczesnym świecie.

Tekst opracował
dr Mieczysław Kopeć
Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego

Z powyższą pozycją zapoznać się u nas można w następujących dniach i godzinach:
Poniedziałek 9:00 – 15:30
Wtorek 9:00 – 18:00
Środa 9:00 – 15:30
Czwartek 9:00 – 18:00
Piątek 9:00 – 15:30
I i III sobota miesiąca 9:00 – 15:00 (po wcześniejszym umówieniu się telefonicznym pod numerami telefonu: 537 838 509 lub 537 841 974)

Zapraszamy do odwiedzin – czekamy na Państwa w Bibliotece, na ul. Zabranieckiej 8L! 😊