Jutro, 5 września obchodzony będzie Międzynarodowy Dzień Dobroczynności (International Day of Charity), ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych rezolucją A/RES/67/105. Dzień ten zwraca uwagę na znaczenie działalności dobroczynnej oraz aktywności społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji pozarządowych i wolontariuszy.

Z perspektywy polityki społecznej temat dobroczynności prowadzi do szerszych zagadnień: organizacji i finansowania usług społecznych, działalności sektora pozarządowego, wolontariatu, pomocy społecznej, przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu, a także współpracy administracji publicznej z organizacjami społecznymi.

To obszary, w których spotykają się działania państwa, samorządu, instytucji pomocy i integracji społecznej, organizacji pozarządowych oraz obywateli. Ich funkcjonowanie można analizować z perspektywy prawa, ekonomii, socjologii, zarządzania publicznego i polityki społecznej. Szczególnego znaczenia nabierają pytania o dostępność i jakość usług społecznych, sytuację osób zagrożonych ubóstwem i marginalizacją, rolę wolontariuszy oraz miejsce organizacji społecznych w realizacji zadań publicznych.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Dobroczynności zachęcamy do sięgnięcia do zbiorów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Wśród publikacji związanych z tym obszarem warto zwrócić uwagę między innymi na:

• Różne oblicza wolontariatu w Polsce / redakcja naukowa Antoni Morawski, Michał Szczegielniak. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2024. Sygn. 56831. Publikacja poświęcona współczesnym formom i uwarunkowaniom wolontariatu w Polsce.
• Mirosław Grewiński, Usługi społeczne we współczesnej polityce społecznej: przegląd problemów i wizja przyszłości. Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA, 2021. Sygn. 55964. Pozycja pozwalająca spojrzeć na usługi społeczne jako istotny obszar współczesnej polityki społecznej i zarządzania.
• Jakość życia. Ubóstwo i wykluczenie społeczne: 2018–2024: literatura polska i obca w wyborze / oprac. Katarzyna Zalewska, Joanna Więckowska-Trzyszka, pod red. Justyny Garbarczyk. Warszawa: Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, 2025. Seria „Bibliografie”, nr 165. Bibliografia stanowi punkt wyjścia do pogłębionych poszukiwań literatury dotyczącej ubóstwa, jakości życia oraz wykluczenia społecznego.
• Ewa Leś, Organizacje non profit w nowej polityce społecznej w Polsce na tle europejskim. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2013. Publikacja podejmuje zagadnienie miejsca organizacji pozarządowych i podmiotów non profit w polityce społecznej w Polsce oraz w wybranych państwach europejskich.
• Jolanta Blicharz, Udział polskich organizacji pozarządowych w wykonywaniu zadań administracji publicznej. Wrocław: Wydawnictwo Kolonia, 2005. Sygn. 46967. Książka dotyczy relacji między organizacjami pozarządowymi a administracją publiczną i ich udziału w realizacji zadań publicznych.
• Nie tylko społecznie: zatrudnienie i wolontariat w organizacjach pozarządowych / red. Marek Rymsza, Ewa Bogacz-Wojtanowska. Warszawa: Fundacja Instytut Spraw Publicznych, 2009. Sygn. 49807. Publikacja koncentruje się na zatrudnieniu, wolontariacie i zarządzaniu zasobami ludzkimi w organizacjach pozarządowych.
• Dominik Buttler, Pozycja wolontariuszy na rynku pracy. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 2011. Sygn. 50722. Publikacja łączy problematykę wolontariatu z jednym z podstawowych obszarów zainteresowania GBPiZS, czyli rynkiem pracy.

Osobom zainteresowanym dalszym zgłębianiem tych zagadnień polecamy również Bibliografię Ekonomicznych i Społecznych Zagadnień Pracy, w której wyodrębniane są m.in. zagadnienia ekonomii społecznej, organizacji pożytku publicznego, wolontariatu, usług społecznych, marginalizacji i wykluczenia społecznego oraz ubóstwa. GBPiZS udostępnia także bibliografie monotematyczne, w tym najnowsze opracowanie dotyczące jakości życia, ubóstwa i wykluczenia społecznego.

Zapraszamy do korzystania z katalogu, Biblioteki Cyfrowej, bibliografii i pozostałych zasobów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Zbiory Biblioteki mogą być pomocne badaczom, studentom, pracownikom administracji, ekspertom i praktykom zajmującym się polityką społeczną, pomocą społeczną, sektorem pozarządowym, wolontariatem oraz przeciwdziałaniem ubóstwu i wykluczeniu społecznemu. ☺

Urząd Statystyczny w Warszawie opublikował 1 września 2026 r. informację sygnalną „Warunki pracy w województwie mazowieckim w 2025 r.”. Opracowanie przedstawia dane dotyczące zatrudnienia w warunkach zagrożenia, rodzajów czynników szkodliwych i uciążliwych występujących w środowisku pracy oraz zróżnicowania sytuacji między poszczególnymi rodzajami działalności. Raport został opracowany przez Urząd Statystyczny w Warszawie.

Badaniem warunków pracy objęto w województwie mazowieckim jednostki zatrudniające łącznie 1395,5 tys. osób. W warunkach zagrożenia pracowało 31,2 tys. osób, czyli 2,2% zatrudnionych w badanych zakładach. W porównaniu z 2024 r. liczba pracujących w takich warunkach zmniejszyła się o 0,4%. Jednocześnie wskaźnik zatrudnionych w warunkach zagrożenia wyniósł 22,4 osoby na 1000 zatrudnionych, wobec 21,9 rok wcześniej. Dla całego kraju wskaźnik wynosił 59,9.

Dane pokazują również strukturę występujących zagrożeń. Wśród osób pracujących w warunkach zagrożenia 49,9% było narażonych przede wszystkim na czynniki związane ze środowiskiem pracy, 32,8% na czynniki związane z uciążliwością pracy, a 17,3% na czynniki mechaniczne związane z maszynami szczególnie niebezpiecznymi. W grupie zagrożeń środowiska pracy zdecydowanie największe znaczenie miał hałas, który odpowiadał za 69,0% odnotowanych narażeń. Wśród czynników związanych z uciążliwością pracy największy udział miało nadmierne obciążenie fizyczne, 56,0%, a kolejne 18,2% stanowiło niedostateczne oświetlenie stanowisk pracy.

Raport zwraca także uwagę na duże różnice między rodzajami działalności. W zakładach objętych badaniem najwyższy wskaźnik zatrudnionych w warunkach zagrożenia na 1000 zatrudnionych odnotowano w sekcji obejmującej wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę, gdzie wyniósł on 125,2. W górnictwie i wydobywaniu było to 95,8, a w dostawie wody, gospodarowaniu ściekami i odpadami oraz rekultywacji 72,0.

Publikacja Urzędu Statystycznego w Warszawie może być punktem wyjścia do szerszego poznania problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii, organizacji stanowisk pracy oraz ochrony zdrowia pracowników. Tematy te od lat zajmują ważne miejsce w specjalistycznych zbiorach Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.

Do dalszej lektury szczególnie polecamy dostępne w zbiorach GBPiZS:

• Anna Cierniak-Emerych, „Bezpieczeństwo pracy w zmieniającym się przedsiębiorstwie”, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2025, sygn. 57259.
• Sławomir Bałuszyński, „Bezpieczeństwo pracy”, WN UKEN, 2025, sygn. 57166.
• Jolanta Ignac-Nowicka, „Ergonomia i higiena przemysłowa: wykłady”, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2025, sygn. 57167. 
• „Bezpieczeństwo i higiena pracy 2013-2018: literatura polska w wyborze”, bibliografia opracowana przez Główną Bibliotekę Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Obejmuje 1474 pozycje dotyczące m.in. warunków pracy w różnych środowiskach, ochrony zdrowia pracowników, medycyny pracy, wypadków przy pracy, ergonomii, statystyki oraz prawnych i ekonomicznych aspektów BHP.
• „Bezpieczeństwo i zdrowie pracowników: 2019–2022: literatura polska i obca w wyborze”, bibliografia opracowana przez Główną Bibliotekę Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, obejmująca 1436 pozycji.

Osoby zainteresowane bieżącymi badaniami i praktyką w dziedzinie ochrony pracy mogą również korzystać w GBPiZS z czasopisma „Bezpieczeństwo Pracy: nauka i praktyka”, wydawanego przez Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. 

Zachęcamy do zapoznania się z pełnym opracowaniem „Warunki pracy w województwie mazowieckim w 2025 r.” oraz do pogłębienia tematu z wykorzystaniem książek, czasopism, bibliografii i innych materiałów dostępnych w Głównej Bibliotece Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. 

Raport „Warunki pracy w województwie mazowieckim w 2025 r.”

Kończy się okres wakacyjny, a wraz z początkiem września Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego wraca do stałych godzin otwarcia. Zapraszamy do planowania wizyt w naszej siedzibie przy ul. Limanowskiego 23 w Warszawie.

Od 1 września 2026 r. Biblioteka będzie czynna w następujących godzinach:

poniedziałek: 9.00–15.30
wtorek: 9.00–18.00
środa: 9.00–15.30
czwartek: 9.00–18.00
piątek: 9.00–15.30
I i III sobota miesiąca: 9.00–15.00 – po wcześniejszym umówieniu wizyty telefonicznie pod numerem 537 838 509 lub 537 841 974.

Dłuższe godziny otwarcia we wtorki i czwartki ułatwiają korzystanie ze zbiorów również osobom, które planują wizytę w Bibliotece w godzinach popołudniowych. Sobotnie dyżury dają dodatkową możliwość skorzystania na miejscu z materiałów potrzebnych do pracy naukowej, studiów, przygotowywania analiz, opracowań i kwerend.

Zapraszamy do korzystania ze zbiorów GBPiZS poświęconych m.in. pracy, prawu pracy, polityce społecznej, rodzinie, ekonomii, zabezpieczeniu społecznemu, socjologii i psychologii pracy. Zachęcamy również do korzystania z katalogu online, Biblioteki Cyfrowej, bibliografii oraz usług informacyjnych Biblioteki.

Do zobaczenia w GBPiZS przy ul. Limanowskiego 23! ☺

Koniec sierpnia przynosi dwie rocznice związane bezpośrednio z tematyką pracy, zabezpieczenia społecznego i polityki społecznej. 27 sierpnia przypadła 29. rocznica uchwalenia ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a 28 sierpnia – 29. rocznica uchwalenia ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. dotyczy obszaru szczególnie istotnego z perspektywy rynku pracy i polityki społecznej: rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. W jej regulacjach znalazły się zagadnienia związane m.in. z rehabilitacją zawodową, szkoleniem zawodowym, zatrudnieniem oraz działalnością Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Akt został ogłoszony w Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776.

Dzień później, 28 sierpnia 1997 r., uchwalono ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, opublikowaną w Dz.U. z 1997 r. Nr 139, poz. 934. Jej zakres obejmuje problematykę funduszy emerytalnych i towarzystw emerytalnych, nadzoru, składek, rachunkowości oraz Funduszu Gwarancyjnego.

Obie rocznice przypominają o znaczeniu dokumentowania przemian prawa oraz systemu zabezpieczenia społecznego. Regulacje prawne powstają w określonych realiach społecznych i gospodarczych, a ich kolejne nowelizacje odzwierciedlają zmiany zachodzące na rynku pracy, w polityce społecznej oraz w rozwiązaniach dotyczących zabezpieczenia dochodów na różnych etapach życia. Analiza takich procesów wymaga dostępu do aktów prawnych, opracowań naukowych, komentarzy, raportów, artykułów oraz materiałów pozwalających prześledzić rozwój poszczególnych instytucji i koncepcji.

Tematyka rehabilitacji zawodowej, zatrudnienia, emerytur, ubezpieczeń społecznych i szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego zajmuje ważne miejsce w zasobach Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Czytelnicy mogą korzystać z książek i czasopism, katalogu online, Biblioteki Cyfrowej, bibliografii oraz zestawień bibliograficznych przygotowywanych przez GBPiZS. Wśród publikacji Biblioteki znajdują się opracowania poświęcone zagadnieniom emerytur i rent, a zestawienia tematyczne obejmują również aktualne problemy zabezpieczenia społecznego.

Zapraszamy badaczy, studentów, pracowników administracji publicznej, ekspertów, praktyków oraz wszystkie osoby zainteresowane prawem pracy i polityką społeczną do korzystania ze zbiorów i usług informacyjnych GBPiZS. Katalog online, bibliografie i zasoby cyfrowe mogą stanowić punkt wyjścia do poszukiwania literatury dotyczącej zarówno historii polskiego systemu zabezpieczenia społecznego, jak i jego współczesnych przemian.

Z przyjemnością informujemy, że Justyna Garbarczyk, Dyrektor Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, przyjęła zaproszenie Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem do udziału w Komitecie Honorowym Międzynarodowej Konferencji REHA FOR THE BLIND IN POLAND 2026.

REHA FOR THE BLIND IN POLAND odbędzie się w Warszawie w dniach 13-17 września 2026 r. Tegoroczna, 24. edycja wydarzenia będzie poświęcona m.in. dostępności, aktywizacji i integracji osób z niepełnosprawnościami wzroku oraz rozwiązaniom technologicznym wspierającym ich samodzielność. W programie przewidziano konferencje i debaty eksperckie, wydarzenia integracyjne oraz wystawę ACCESSIBILITY EXPO 2026. Tegorocznej edycji towarzyszą również obchody 35-lecia Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem.

Uroczysta inauguracja konferencji została zaplanowana na 15 września 2026 r. o godz. 10.00 w Centrum Konferencyjnym Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Zaproszenie skierowane do Dyrektor GBPiZS obejmuje członkostwo w Komitecie Honorowym oraz udział w inauguracji wydarzenia.

Tematyka konferencji jest szczególnie bliska działalności Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. W strukturze Biblioteki działa Dział Zbiorów dla Niewidomych, a zagadnienia dostępności, włączenia społecznego, rehabilitacji i poprawy warunków życia osób z niepełnosprawnościami pozostają związane z szeroko rozumianą problematyką polityki społecznej i zabezpieczenia społecznego.

Organizatorzy REHA FOR THE BLIND IN POLAND zapowiadają dyskusje dotyczące m.in. integracji oraz współczesnych rozwiązań medycznych i technologicznych wspierających osoby z niepełnosprawnościami wzroku. Ideą wydarzenia jest również budowanie więzi między osobami niewidomymi i słabowidzącymi a pozostałą częścią społeczeństwa.

Cieszymy się z zaproszenia Dyrektor GBPiZS do Komitetu Honorowego konferencji i możliwości obecności Biblioteki w inicjatywie poświęconej dostępności, samodzielności oraz pełniejszemu uczestnictwu osób z niepełnosprawnościami wzroku w życiu społecznym.