Szanowni Czytelnicy! 😊

Informujemy, że na stronie internetowej Biblioteki ukazał się sierpniowy numer Newslettera. W drugiej części naszego wakacyjnego cyklu czytelniczego przedstawiamy publikację poświęconą odporności psychicznej pracowników z pokolenia Z oraz roli organizacji w jej wspieraniu.

Tematem najnowszego wydania jest książka Organizacja wobec kształtowania odporności psychicznej pracowników generacji Z: teoria, praktyka, rekomendacje autorstwa Agaty Borowskiej-Pietrzak, Doroty Godlewskiej-Werner i Aleksandry Peplińskiej, opublikowana w 2025 roku przez Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Autorki omawiają psychospołeczne i organizacyjne uwarunkowania odporności psychicznej oraz wyzwania związane z wchodzeniem pokolenia Z na rynek pracy. Zwracają uwagę między innymi na znaczenie wsparcia społecznego w miejscu pracy, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, programów rozwoju pracowników, elastycznych form zatrudnienia, bezpieczeństwa pracy, zarządzania różnorodnością oraz kultury organizacyjnej.

W książce znalazły się również wyniki badań dotyczących odporności psychicznej przedstawicieli pokolenia Z oraz rekomendacje dla osób odpowiedzialnych za zarządzanie zasobami ludzkimi. Publikacja łączy refleksję naukową z rozwiązaniami, które mogą znaleźć zastosowanie w praktyce organizacyjnej.

Do lektury szczególnie zachęcamy badaczy, studentów, specjalistów HR, osoby zarządzające zespołami, pracowników administracji publicznej oraz wszystkich zainteresowanych psychologią pracy, kulturą organizacyjną i przemianami współczesnego rynku pracy. 😊

📄 Pobierz Newsletter

W piątek, 31 lipca 2026 roku, w Dziale Zbiorów dla Niewidomych Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego przy ul. Zabranieckiej w Warszawie odbyło się wyjątkowe spotkanie o charakterze międzynarodowym. Gościliśmy reprezentantów Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej (Lithuanian Audiosensory Library – LAB). Wydarzenie to stanowiło doskonałą okazję do wymiany wiedzy, prezentacji nowoczesnych rozwiązań technologicznych oraz zacieśnienia współpracy między instytucjami działającymi na rzecz osób z dysfunkcją wzroku i trudnościami w czytaniu.

Spotkanie rozpoczęło się od wystąpienia gości z Litwy. Przedstawili oni strukturę, misję oraz najnowsze osiągnięcia Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej, która dynamicznie rozwija swoje usługi pod hasłem udostępniania literatury dla każdego („Let’s make reading accessible to everyone!”). Reprezentanci LAB podzielili się m.in. swoimi doświadczeniami z zakresu nowoczesnej produkcji książek audio (w tym wykorzystaniem narzędzi AI do rekonstrukcji starych nagrań), wdrażaniem standardu EPUB z synchronizacją tekstu i dźwięku oraz realizacją projektów związanych z Europejskim Aktem o Dostępności (European Accessibility Act). W 2025 roku biblioteka przygotowała m.in. 460 audiobooków, 30 książek brajlowskich, 13 książek EPUB z synchronizacją tekstu i dźwięku oraz liczne czasopisma dostępne w wersji dźwiękowej i tekstowej.

W dalszej części spotkania nastąpiła prezentacja gospodarzy – Działu Zbiorów dla Niewidomych GBPiZS. Historię, strukturę oraz współczesną działalność instytucji przedstawiły p. Jadwiga Dziura (Kierownik Sekcji Zbiorów Książki Brajlowskiej) oraz p. Danuta Borowska (Kierownik Sekcji Zbiorów Książki Mówionej) z DZDN. Prezentacja przybliżyła bogate, ponad 70-letnie dziedzictwo dawnej Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych im. dr. Włodzimierza Dolańskiego oraz zaprezentowała aktualne dane statystyczne dotyczące dynamicznie rosnącego księgozbioru cyfrowego, brajlowskiego i zbiorów audio. Aby zapewnić pełen komfort i precyzję w komunikacji, całe wystąpienie było na bieżąco tłumaczone na język angielski przez p. Zuzannę Będkowską, pracownicę GBPiZS.

Ostatnim punktem programu była prezentacja nowoczesnego ekosystemu „Czytnix”. Przedstawiono model dystrybucji e-booków i audiobooków oparty na otwartych standardach oraz dynamicznym rozwoju aplikacji mobilnych. Reprezentant omówił mechanizmy zarządzania licencjami przez biblioteki oraz integrację zasobów cyfrowych z tradycyjnymi formami czytelnictwa, co wywołało duże zainteresowanie uczestników i stało się przyczynkiem do ożywionej dyskusji.

Wszystkim prezentacjom towarzyszyła wymiana doświadczeń. Uczestnicy na bieżąco zadawali pytania, komentowali przedstawiane rozwiązania i porównywali sposoby organizacji usług stosowane w Polsce i na Litwie. Rozmawiano również o potrzebach użytkowników oraz dostosowywaniu oferty bibliotek do rozwoju technologii i różnych sposobów korzystania z publikacji.

Po części konferencyjnej goście udali się na zwiedzanie magazynu Działu Zbiorów dla Niewidomych. Delegacja z Litwy miała okazję osobiście zapoznać się ze zgromadzonymi zbiorami, stosowanymi nośnikami oraz organizacją ich przechowywania.

Spotkanie zakończyło się swobodną dyskusją przy poczęstunku, podczas której kontynuowano wymianę doświadczeń, rozmawiano o wyzwaniach związanych z cyfryzacją zasobów oraz planowano przyszłe, wspólne inicjatywy.

Wizyta umożliwiła przedstawicielom bibliotek z Polski i Litwy poznanie działalności i usług partnerów, porównanie doświadczeń oraz wymianę wiedzy dotyczącej dostępności książek i informacji. Była również okazją do bezpośredniej rozmowy bibliotekarzy i specjalistów zaangażowanych w rozwijanie usług odpowiadających na potrzeby osób, które nie mogą korzystać ze standardowych publikacji drukowanych.

Dziękujemy przedstawicielom Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej i platformy Czytnix za udział w spotkaniu, przedstawienie swoich doświadczeń oraz wspólną, inspirującą rozmowę.

W najbliższy piątek, 31 lipca 2026 r. Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego będzie gościć delegację Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej. Spotkanie będzie poświęcone dostępności publikacji, rozwojowi cyfrowych usług bibliotecznych oraz wymianie doświadczeń związanych z obsługą osób mających trudności z korzystaniem ze standardowego druku.

Litewska Biblioteka Audiosensoryczna rozwija i udostępnia publikacje w formatach dostosowanych do zróżnicowanych potrzeb czytelniczych, w tym książki dźwiękowe, brajlowskie i materiały w standardzie DAISY. Instytucja prowadzi również działania wspierające dostępność informacji, edukacji i uczestnictwa w kulturze.

W programie spotkania znalazły się prezentacje działalności obu bibliotek. Przedstawiciele Działu Zbiorów dla Niewidomych GBPiZS zaprezentują historię polskiego bibliotekarstwa dla osób niewidomych oraz rozwój kolejnych form udostępniania książek – od publikacji brajlowskich i książki mówionej po standard DAISY, digitalizację zbiorów i internetową wypożyczalnię cyfrową.

Ważną częścią wydarzenia będzie również prezentacja platformy Czytnix, przeznaczonej do bibliotecznego wypożyczania e-booków i audiobooków. Platforma umożliwia bibliotekom dobór tytułów i zakup licencji na publikacje cyfrowe, a czytelnikom zapewnia czasowy dostęp do wypożyczonych materiałów.

Spotkanie stworzy przestrzeń do rozmowy o rozwiązaniach technologicznych, organizacji usług, przygotowywaniu dostępnych publikacji oraz sposobach docierania z ofertą biblioteczną do osób o różnych potrzebach. Wymiana doświadczeń pomiędzy instytucjami z Polski i Litwy pomoże także w rozpoznaniu obszarów dalszego kontaktu i współpracy.

Szanowni Czytelnicy! 😊

Informujemy, że na stronie internetowej Biblioteki dostępny jest najnowszy, lipcowy numer Newslettera.

To wydanie poświęcone jest polecanej na wakacje pozycji z naszych zbiorów.

Serdecznie zapraszamy do lektury najnowszego numeru. 😊

📄 Pobierz Newsletter

8 lipca 2026 roku weszły w życie przepisy rozszerzające kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy. Reforma wzmacnia możliwości kontrolowania faktycznych warunków zatrudnienia, przeciwdziałania niewłaściwemu stosowaniu umów cywilnoprawnych oraz współpracy PIP z innymi instytucjami publicznymi.

Podstawę zmian stanowi ustawa z 11 marca 2026 roku o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod pozycją 473. Nowe rozwiązania mają usprawnić egzekwowanie przepisów w sytuacjach, w których sposób wykonywania pracy odpowiada cechom stosunku pracy określonym w Kodeksie pracy.

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy możliwości stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Podczas kontroli inspektor pracy umożliwia stronom przedstawienie stanowiska, a następnie może wydać polecenie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W razie braku wykonania polecenia okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Może również skierować do sądu pracy powództwo o ustalenie istnienia lub treści takiego stosunku.

Decyzja okręgowego inspektora pracy wywołuje skutki od dnia jej wydania. Każda ze stron może w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji odwołać się do właściwego sądu pracy. Powództwo wniesione przez PIP może objąć również wcześniejszy okres wykonywania pracy, co pozwala sądowi ustalić istnienie albo treść stosunku pracy za okres poprzedzający interwencję Inspekcji.

O charakterze zatrudnienia przesądzają przede wszystkim rzeczywiste zasady wykonywania obowiązków. Kodeks pracy wskazuje między innymi na pracę określonego rodzaju, wykonywaną osobiście, pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Reforma pozostawia te kryteria bez zmian i wprowadza skuteczniejsze narzędzia służące ich egzekwowaniu.

Nowelizacja poszerzyła również krąg podmiotów podlegających kontroli w zakresie legalności zatrudnienia i stosowania umów cywilnoprawnych. Kontrola może obejmować przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne korzystające z pracy osób fizycznych, w tym osób prowadzących działalność gospodarczą. Inspektorzy mogą prowadzić wybrane czynności zdalnie, korzystać z transmisji internetowej oraz żądać dokumentacji związanej z zatrudnieniem w formie elektronicznej.

Wzmocniona została także wymiana informacji między Państwową Inspekcją Pracy, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową. Dane pozyskiwane przez te instytucje mają wspierać analizę ryzyka i wybór podmiotów, w których przeprowadzenie kontroli może być szczególnie uzasadnione.

Nowym rozwiązaniem jest możliwość wystąpienia do Głównego Inspektora Pracy o indywidualną interpretację dotyczącą charakteru określonego stosunku prawnego. Interpretacja może pomóc przedsiębiorcy ocenić, czy przedstawione zasady współpracy odpowiadają stosunkowi pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Opłata za jej wydanie wynosi 40 zł, a kompletny wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie do 30 dni.

Zmiany mają znaczenie dla pracowników, przedsiębiorców, prawników, związków zawodowych, specjalistów HR, przedstawicieli administracji publicznej oraz badaczy rynku pracy. Ich stosowanie będzie wymagało uważnej analizy przepisów, orzecznictwa i praktyki kontrolnej rozwijającej się po wejściu reformy w życie.

Problematyka działalności Państwowej Inspekcji Pracy, prawnych podstaw zatrudnienia i ochrony praw pracowniczych zajmuje ważne miejsce w zbiorach Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. W Bibliotece Cyfrowej dostępne są między innymi opracowania dotyczące inspekcji pracy oraz komentarze do ustawy o PIP. Katalog online, bibliografie i zestawienia tematyczne ułatwiają również odnalezienie literatury z zakresu prawa pracy, legalności zatrudnienia, bezpieczeństwa pracy i funkcjonowania instytucji rynku pracy.

Zapraszamy wszystkie osoby zainteresowane prawem pracy do korzystania ze zbiorów tradycyjnych i cyfrowych, katalogu online, bibliografii oraz usług informacyjnych GBPiZS. 😊

Więcej informacji:

Pełny tekst ustawy:
Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 473, plik PDF
Karta aktu prawnego w ISAP

Informacja Państwowej Inspekcji Pracy o nowych uprawnieniach:
„Nowy porządek na rynku pracy” – Państwowa Inspekcja Pracy

Szersze omówienie:
„Wchodzimy w nową erę jakości kontroli” – Państwowa Inspekcja Pracy

Informacje o indywidualnych interpretacjach

Praktyczna instrukcja składania wniosku – Jak wystąpić do PIP o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczącej kwalifikacji stosunku prawnego?