Reset ustawień
Kontrast
Widok
Czytelność
Czcionka
Znaki
Interlinia
Słowa
Akapity
Deklaracja dostępności
W dniach 13–14 listopada 2025 r. na Wydziale Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Archiwiści, bibliotekarze i muzealnicy wobec wyzwań i sytuacji kryzysowych”. Organizatorami wydarzenia były: Zakład Archiwistyki Wydziału Historii UAM, Archiwum Państwowe w Poznaniu oraz Biblioteka Kórnicka Polskiej Akademii Nauk. Celem konferencji była refleksja nad rolą archiwistów, bibliotekarzy i muzealników jako „strażników pamięci” w obliczu różnego rodzaju kryzysów – od zagrożeń dla zbiorów po wyzwania natury organizacyjnej i społecznej. W programie znalazły się bloki tematyczne poświęcone m.in.:
- przygotowaniu instytucji pamięci do sytuacji kryzysowych,
- kształceniu i rozwojowi kadr archiwalnych, bibliotecznych i muzealnych,
- zabezpieczaniu i ewakuacji zbiorów,
- etosowi zawodowemu i postawom wobec ochrony dziedzictwa,
- statusowi zawodowemu pracowników instytucji kultury.
Wystąpienie przedstawiciela Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Drugiego dnia obrad, 14 listopada 2025 r., Główną Bibliotekę Pracy i Zabezpieczenia Społecznego reprezentował dr Mieczysław Kopeć, pracownik naukowy naszej Biblioteki.
Swój udział w konferencji nasz przedstawiciel relacjonuje następująco:
„W dniach 13-14.11.2025 r. uczestniczyłem w konferencji naukowej Archiwiści, bibliotekarze i muzealnicy wobec wyzwań i sytuacji kryzysowych. Przedstawiony przeze mnie referat „Edward Chwalewik kierownik biblioteki przy Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej w latach 1920 – 1952” zapoznał słuchaczy z działalnością bibliotekoznawczą i ekspercką z dziedziny historii księgozbiorów, wskazanego w tytule bibliofila i organizatora zbiorów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Całość wykładu ujęta została w kontekst odzyskiwania polskich zbiorów bibliotecznych ze wsparciem Edwarda Chwalewika, utraconych w wyniku grabieży rozbiorowych i wojennych. Referaty, wystąpienia i rozmowy w kuluarach konferencji toczyły się zgodnie z oczekiwaniami wokół szeroko rozumianych zagadnień kryzysowych dotyczących zbiorów stanowiących dziedzictwo narodowe, a w tym zasad ich przechowywania oraz sposobów odzyskiwania strat np. wojennych.”
Temat jego wystąpienia bezpośrednio nawiązuje do początków naszej instytucji. Edward Chwalewik (1873–1956) – wybitny bibliotekarz, bibliofil i historyk książki, współzałożyciel Towarzystwa Bibliofilów Polskich oraz Towarzystwa Miłośników Ekslibrisu, był twórcą i pierwszym kierownikiem biblioteki przy ówczesnym Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej, stanowiącej zalążek dzisiejszej Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Edward Chwalewik kierował w latach 1920-1952 Biblioteką Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, odpowiadając zarówno za rozwój księgozbioru, jak i za kształtowanie jej profilu jako wyspecjalizowanej biblioteki resortowej. W okresie międzywojennym była ona uznawana za jedną z najlepiej rozwiniętych bibliotek specjalistycznych w Polsce. Referat dr. Mieczysława Kopcia przywołał więc postać niezwykle istotną nie tylko dla historii polskiego bibliotekarstwa, lecz także dla tożsamości instytucjonalnej naszej Biblioteki, ukazując ją w szerszym kontekście ochrony dziedzictwa kulturowego.
Edward Chwalewik w zbiorach GBPiZS
Postać Edwarda Chwalewika obecna jest również w zasobach Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. W naszej Bibliotece Cyfrowej udostępniamy m.in. publikację „Edward Chwalewik: z moich wspomnień o zbieractwie”, która przybliża jego działalność kolekcjonerską oraz zainteresowania bibliofilskie. Dzięki wystąpieniu dr. Mieczysława Kopcia na konferencji w Poznaniu historia tej wyjątkowej postaci została przedstawiona szerokiemu gronu archiwistów, bibliotekarzy i muzealników z całej Polski, a jednocześnie podkreślona została ponadstuletnia tradycja naszej Biblioteki jako instytucji towarzyszącej rozwojowi polityki pracy i zabezpieczenia społecznego w Polsce.
Znaczenie udziału GBPiZS w konferencji
Udział Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego w konferencji „Archiwiści, bibliotekarze i muzealnicy wobec wyzwań i sytuacji kryzysowych” był nie tylko okazją do zaprezentowania badań nad historią naszej instytucji, lecz także możliwością włączenia się w ogólnopolską dyskusję o roli profesjonalnych kadr w ochronie dziedzictwa w czasach dynamicznych przemian społecznych i gospodarczych.
Dziękujemy Organizatorom za zaproszenie oraz stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń pomiędzy archiwistami, bibliotekarzami i muzealnikami, a wszystkich zainteresowanych historią Biblioteki przy Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej oraz osobą Edwarda Chwalewika zapraszamy do korzystania z naszych zbiorów – zarówno w siedzibie GBPiZS, jak i online w Bibliotece Cyfrowej.
