28 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy, a równolegle – Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy i Chorób Zawodowych. To data, która łączy dwa ważne wymiary refleksji nad pracą: troskę o zapobieganie zagrożeniom oraz pamięć o osobach, które straciły zdrowie lub życie w związku z wykonywaną pracą. Międzynarodowa Organizacja Pracy wskazuje 28 kwietnia jako dzień poświęcony promocji zapobiegania wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym na świecie. 

W 2026 roku obchody Światowego Dnia Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy koncentrują się na haśle: „Jak tam w pracy? Zdrowe środowisko psychospołeczne to podstawa”. Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy podkreśla, że temat tegorocznych obchodów dotyczy psychospołecznego środowiska pracy i jego wpływu na zdrowie psychiczne pracowników. To przypomnienie, że bezpieczeństwo pracy nie ogranicza się wyłącznie do ochrony przed czynnikami fizycznymi, chemicznymi czy technicznymi. Obejmuje również sposób organizacji zadań, przejrzystość ról, tempo pracy, komunikację, relacje w zespole, wsparcie przełożonych oraz kulturę instytucji.

Ten kierunek refleksji jest szczególnie bliski współczesnym badaniom nad pracą. Międzynarodowa Organizacja Pracy zwraca uwagę, że warunki psychospołeczne zależą nie tylko od tego, co człowiek wykonuje, lecz także od tego, jak praca jest projektowana, organizowana i zarządzana. Nadmierne wymagania, niejasne obowiązki, brak wsparcia czy niewłaściwe procedury mogą wpływać na zdrowie pracowników, funkcjonowanie organizacji i szersze koszty społeczne.

28 kwietnia ma również wymiar pamięci. W tradycji związkowej dzień ten obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy i Chorób Zawodowych; CIOP-PIB wskazuje, że obchody związkowe są koordynowane przez Międzynarodową Konfederację Związków Zawodowych. W Polsce obchody 28 kwietnia zostały zainicjowane w 1991 roku przez NSZZ „Solidarność”. Z kolei uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 9 lipca 2003 roku ustanowiono 28 kwietnia Dniem Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy.

Dla Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego temat bezpieczeństwa pracy jest naturalną częścią obszaru, w którym Biblioteka od lat wspiera czytelników, badaczy i praktyków. Misją GBPiZS jest zapewnianie i promowanie dostępu do źródeł informacji potrzebnych w działaniach na rzecz rozwoju ekonomicznego i postępu społecznego, a zbiory Biblioteki obejmują różne aspekty pracy: prawne, ekonomiczne, socjalne, psychologiczne i socjologiczne, a także zagadnienia polityki społecznej oraz zabezpieczenia społecznego.

W katalogu i zbiorach Biblioteki można znaleźć publikacje dotyczące m.in. bezpieczeństwa i higieny pracy, prawa pracy, wypadków przy pracy, chorób zawodowych, ergonomii, psychospołecznych czynników ryzyka, stresu zawodowego, mobbingu, organizacji pracy, zarządzania zasobami ludzkimi, prewencji, ubezpieczeń społecznych oraz ochrony zdrowia pracowników. Tak szeroka perspektywa pozwala łączyć wiedzę prawną, społeczną, psychologiczną i ekonomiczną, a więc dokładnie te obszary, które są potrzebne do odpowiedzialnego myślenia o bezpiecznym środowisku pracy.

Szczególną pomocą w prowadzeniu kwerend może być Bibliografia Ekonomicznych i Społecznych Zagadnień Pracy, wydawana od 1964 roku i obejmująca piśmiennictwo za lata 1962–2023; roczniki za lata 2007–2023 są udostępniane online, a z pozostałych tomów można korzystać na miejscu w czytelni. Od 2012 roku ustawodawstwo dotyczące ekonomicznych i społecznych zagadnień pracy prezentowane jest także w odrębnej publikacji bibliograficznej.

Z okazji 28 kwietnia zachęcamy do korzystania z zasobów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego: katalogu online, Biblioteki Cyfrowej GBPiZS, bibliografii, zestawień tematycznych oraz pomocy informacyjnej pracowników Biblioteki. Nasze zbiory mogą być punktem wyjścia zarówno do pracy naukowej, jak i do analiz eksperckich, działań administracji publicznej, przygotowywania szkoleń, opracowań, programów profilaktycznych czy własnego poszerzania wiedzy o pracy i zabezpieczeniu społecznym.

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką pracy, polityki społecznej, prawa pracy, zdrowia pracowników i bezpieczeństwa zawodowego do odwiedzenia Biblioteki oraz korzystania z jej zasobów. Wiedza o pracy jest jednym z warunków jej odpowiedzialnego organizowania – a pamięć o ofiarach wypadków i chorób zawodowych zobowiązuje do stałego namysłu nad tym, jak tworzyć środowisko pracy bezpieczne, zdrowe i godne człowieka.

26 kwietnia obchodziliśmy Światowy Dzień Własności Intelektualnej. Była to okazja do refleksji nad znaczeniem twórczości, wynalazczości, wiedzy i odpowiedzialnego korzystania z dorobku innych.

Własność intelektualna towarzyszy wielu obszarom życia społecznego i gospodarczego: od publikacji naukowych, książek i artykułów, przez rozwiązania techniczne i projekty użytkowe, po znaki towarowe, bazy danych, materiały edukacyjne, opracowania eksperckie i zasoby cyfrowe. Jej ochrona służy nie tylko twórcom i wynalazcom, lecz także użytkownikom wiedzy – pomaga porządkować zasady korzystania z utworów, rozwiązań i oznaczeń, a zarazem wspiera rozwój nauki, kultury, administracji i gospodarki.

W 2026 roku Światowa Organizacja Własności Intelektualnej zwraca szczególną uwagę na związki własności intelektualnej ze sportem. To dobry przykład pokazujący, że prawa własności intelektualnej nie są zagadnieniem odległym ani wyłącznie prawniczym. Dotyczą one także pracy projektantów, inżynierów, badaczy, trenerów, organizatorów wydarzeń, producentów sprzętu, nadawców, twórców treści i wielu innych osób, których wysiłek składa się na rozwój nowoczesnych dziedzin życia.

Dla Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego temat własności intelektualnej jest szczególnie bliski w kontekście pracy naukowej, edukacji, informacji i dokumentacji. Korzystanie ze źródeł, przygotowywanie bibliografii, opracowywanie publikacji, prowadzenie badań czy tworzenie materiałów informacyjnych wymagają zarówno dostępu do rzetelnej wiedzy, jak i poszanowania autorstwa, praw twórców oraz zasad cytowania.

W zbiorach GBPiZS Czytelnicy mogą odnaleźć publikacje pomocne w analizie zagadnień związanych z pracą, prawem pracy, polityką społeczną, zabezpieczeniem społecznym, ekonomią, socjologią, psychologią pracy oraz funkcjonowaniem instytucji publicznych. Biblioteka udostępnia także katalog online, bibliografie, zestawienia tematyczne i usługi informacyjne, które wspierają osoby poszukujące sprawdzonych źródeł do pracy naukowej, zawodowej i eksperckiej.

Z okazji Światowego Dnia Własności Intelektualnej zachęcamy do świadomego korzystania z wiedzy: sięgania do wiarygodnych źródeł, rzetelnego dokumentowania informacji, poszanowania praw autorów oraz rozwijania kompetencji informacyjnych. Zapraszamy badaczy, studentów, urzędników, ekspertów, praktyków oraz wszystkich zainteresowanych problematyką pracy i polityki społecznej do korzystania ze zbiorów i usług Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, na Zabranieckiej 8L oraz online. 😊

23 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich – dzień, który UNESCO poświęca książkom, czytaniu i ich znaczeniu dla kultury, edukacji oraz dialogu między ludźmi. Organizacja podkreśla, że książki łączą pokolenia i kultury, a każda lektura może otwierać dostęp do nowych idei, doświadczeń i sposobów rozumienia świata.

To święto przypomina, że książka nie jest wyłącznie przedmiotem na półce. Jest narzędziem poznania, utrwalania myśli i przekazywania wiedzy. W świecie pełnym szybkich komunikatów, skrótów i informacji o różnej jakości książka nadal pozostaje jednym z najważniejszych źródeł pogłębionej refleksji. Pozwala zatrzymać się nad tematem dłużej, spojrzeć szerzej, zrozumieć kontekst i wrócić do pytań, które nie mają prostych odpowiedzi. UNESCO właśnie z tego powodu akcentuje wyjątkową rolę książek w budowaniu mostów między przeszłością a przyszłością.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich zwraca również uwagę na sam proces powstawania publikacji. Za każdą książką, artykułem czy opracowaniem stoi praca twórcza autora, ale także wysiłek tłumaczy, redaktorów, ilustratorów, wydawców i innych osób uczestniczących w przygotowaniu tekstu do obiegu. Światowa Organizacja Własności Intelektualnej przypomina, że prawo autorskie chroni między innymi utwory literackie, takie jak książki czy artykuły prasowe. Szacunek dla tych praw to zarazem szacunek dla pracy intelektualnej i jakości kultury.

Dla bibliotek to święto ma wymiar szczególny. Biblioteka nie tylko udostępnia zbiory, lecz także pomaga odnaleźć wiarygodne źródła, porządkować informacje i korzystać z nich w sposób świadomy. W czasach nadmiaru treści i pośpiesznego odbioru informacji rola bibliotek jako miejsc zaufania, skupienia i rzetelnej selekcji wiedzy staje się jeszcze ważniejsza. Czytanie nie jest dziś jedynie prywatnym nawykiem, jest także kompetencją społeczną i zawodową, która pomaga lepiej rozumieć rzeczywistość.

Właśnie w tym duchu działa Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Misją GBPiZS jest zapewnienie i promowanie dostępu do źródeł informacji potrzebnych dla rozwoju ekonomicznego i postępu społecznego oraz do polskich i światowych osiągnięć naukowych i rozwiązań praktycznych w dziedzinie pracy i zabezpieczenia społecznego. 

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich jest więc dobrą okazją, by przypomnieć sobie, że kontakt z wartościową publikacją wciąż ma realne znaczenie: wspiera naukę, rozwój zawodowy, pracę badawczą i świadome uczestnictwo w życiu społecznym. W przypadku biblioteki naukowej oznacza to także dostęp do publikacji, które pomagają lepiej rozumieć zagadnienia pracy, polityki społecznej, prawa i życia publicznego.

Zachęcamy do odwiedzania Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego i korzystania z naszych zasobów – zarówno na miejscu (w Warszawie, na ul. Zabranieckiej 8L) jak i online. Być może właśnie dziś warto sięgnąć po książkę, bibliografię lub opracowanie, które stanie się początkiem nowego tematu, inspiracją do dalszych poszukiwań albo pomocą w pracy i nauce.

MoveS seminar Poland
Digitalizacja w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Osiągnięcia i wyzwania na przyszłość.

W dniu 16 kwietnia 2026 roku Dyrektor Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Pani Justyna Garbarczyk wzięła udział w międzynarodowym seminarium pt.: Digitalizacja w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Osiągnięcia i wyzwania na przyszłość, powiązanej tematycznie z realizacją międzynarodowego projektu sieci niezależnych ekspertów z 32 krajów: Free Movement of Workers and Social Security Coordination (MoveS), finansowanego przez Komisję Europejską, koordynowaną przez firmę Eftheia, przy wsparciu Deloitte.

Seminarium odbyło się z udziałem polskiego eksperta krajowego, Pani Profesor Gertrudy Uścińskiej, która wygłosiła wykład inauguracyjny.

Podczas Seminarium, podzielonego na dwa moduły I. pt.: Instytucje międzynarodowe i krajowe i pt.: II Digitalizacja i elektronizacja w instytucjach zabezpieczenia społecznego, dokonano prezentacji projektu MoveS, w kolejnych wykładach przedstawiono najnowsze osiągnięcia europejskie w dziedzinie koordynacji i zabezpieczenia społecznego, opisano realizację procesu elektronizacji i digitalizacji w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w zakresie automatyzacji, EESSI, elektronicznej wymiany danych, elektronizację i digitalizację w Narodowym Funduszu Zdrowia, digitalizację z pozycji władzy właściwej i instytucji w zakresie bezrobocia i świadczeń rodzinnych oraz elektronizację i digitalizację w ujęciu porównawczym z perspektywy norweskiej.

W wieńczącym seminarium panelu dyskusyjnym omówiono oczekiwania firm i pracowników delegowanych w kontekście digitalizacji i sprawności instytucji i rozważono kwestię digitalizacji jako wartości i środka wiodącego do celu. W kuluarach, podczas przerw w wykładach, uczestnicy seminarium, mogli zapoznać się z licznymi publikacjami naukowymi, wystawionymi na stoisku firmowym Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.

7 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia – międzynarodowe święto ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia w 1948 roku, w rocznicę jej powstania. Jego celem jest coroczne zwracanie uwagi na najważniejsze wyzwania zdrowotne na świecie oraz mobilizowanie państw, instytucji i społeczeństw do podejmowania działań na rzecz poprawy zdrowia publicznego.

Każdego roku Światowy Dzień Zdrowia odbywa się pod innym hasłem przewodnim, koncentrującym się na wybranym problemie, takim jak dostęp do opieki zdrowotnej, zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo żywności, zmiany klimatu czy profilaktyka chorób. Inicjatywa ta ma charakter globalny i obejmuje działania edukacyjne, kampanie społeczne oraz publikację raportów i analiz, które stanowią podstawę dla polityk zdrowotnych w wielu krajach.

Współcześnie coraz wyraźniej podkreśla się, że zdrowie nie jest wyłącznie kwestią medyczną, lecz wynika z szerokiego kontekstu społeczno-ekonomicznego. Warunki pracy, stabilność zatrudnienia, poziom dochodów, dostęp do zabezpieczenia społecznego czy jakość środowiska życia mają bezpośredni wpływ na zdrowie jednostek i całych populacji. To właśnie na styku tych zagadnień: zdrowia, pracy i polityki społecznej – koncentruje się znaczna część zbiorów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.

W zasobach Biblioteki znajdują się liczne publikacje poświęcone m.in. zdrowiu publicznemu, bezpieczeństwu i higienie pracy, ochronie zdrowia pracowników, a także systemom opieki zdrowotnej. Udostępniamy zarówno literaturę naukową, raporty i analizy, jak i akty prawne oraz dokumenty instytucji krajowych i międzynarodowych. Zbiory te stanowią cenne źródło wiedzy dla studentów, badaczy, pracowników administracji oraz wszystkich osób zainteresowanych tematyką zdrowia w ujęciu systemowym.

Zachęcamy do korzystania z zasobów Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego – zarówno na miejscu, na ul. Zabranieckiej 8L, jak i poprzez katalogi oraz bazy dostępne online. To przestrzeń, w której wiedza o zdrowiu łączy się z refleksją nad funkcjonowaniem rynku pracy i systemów zabezpieczenia społecznego.

Światowy Dzień Zdrowia to dobra okazja, by spojrzeć na zdrowie szerzej – jako na wspólną wartość społeczną oraz jeden z kluczowych elementów polityki publicznej. Zapraszamy do odkrywania naszych zbiorów i pogłębiania wiedzy w tym obszarze. 📚😊