Szanowni Czytelnicy! 😊

Informujemy o nowych pozycjach w zbiorach GBPiZS – książkach z serii „Nowa polityka społeczna”:

• Deinstytucjonalizacja usług społecznych – stan i perspektywy rozwoju. Redakcja: Mirosław Grewiński
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych w pieczy zastępczej. Marek Klimek, Joanna Szczepaniak-Sienniak, Marek Kawa
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych dla osób niesamodzielnych. Ewelina Zdebska, Anna Mirczak, Paweł Wiśniewski, Piotr Bańczyk
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych dla osób z niepełnosprawnościami. Izabela Grabowska, Hanna Kelm, Bohdan Skrzypczak
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych dla osób z problemami psychicznymi. Redakcja Jan Cieciuch
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych dla seniorów. Krzysztof Chaczko, Teresa Zbyrad, Beata Ziębińska
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych dla osób w kryzysie bezdomności. Maria Gagacka, Agnieszka Zaborowska, Bożena Zasępa
• Deinstytucjonalizacja usług społecznych w gminach – uwarunkowania strategiczne. Aldona Frączkiewicz-Wronka, Hanna Kelm, Anna Kozak

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z nimi w siedzibie GBPiZS na ul. Zabranieckiej 8L. 😊

Z przyjemnością informujemy, że na stronie internetowej Biblioteki opublikowaliśmy wrześniowy numer Newslettera.

W tym miesiącu zapraszamy do lektury wydania poświęconego wellbeingowi – dobrostanowi pracowników i organizacji – z przeglądem wybranych publikacji z naszych zbiorów. W numerze poruszamy temat Światowego Dnia Wellbeingu, obchodzonego co roku 8 września, którego pierwsze obchody zorganizowane zostały w Polsce w 2018 r. przez Wellbeing Institute.

Jeśli interesuje Cię, jak budować kulturę pracy sprzyjającą zdrowiu i zaangażowaniu, to wydanie będzie dobrym punktem startu.

Serdecznie zapraszamy do lektury wrześniowego numeru. 😊

📄 Pobierz Newsletter

Dostęp do informacji to jedno z podstawowych praw człowieka i filar społeczeństwa obywatelskiego. Obchodząc Międzynarodowy Dzień Powszechnego Dostępu do Informacji, przypominamy o znaczeniu jawności życia publicznego, przejrzystości działań instytucji państwowych oraz roli bibliotek jako gwarantów dostępu do wiedzy i źródeł naukowych.

Święto zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, a wcześniej promowane przez UNESCO, jako wyraz uznania dla prawa obywateli do wiedzy o działaniach władz i instytucji publicznych. W Polsce to prawo gwarantuje art. 61 Konstytucji RP oraz ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Biblioteki, w tym Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, odgrywają istotną rolę w realizacji tego prawa – udostępniając zbiory drukowane i elektroniczne, tworząc bibliografie tematyczne, zapewniając bezpłatny dostęp do publikacji naukowych, baz danych i dokumentów urzędowych. Dzięki temu wspierają zarówno obywateli, jak i instytucje w dostępie do rzetelnych, aktualnych i sprawdzonych informacji.

Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego od lat realizuje tę misję, udostępniając swoim użytkownikom:
• katalog online (OPAC), umożliwiający wyszukiwanie i zamawianie zbiorów,
• elektroniczną Bibliografię Ekonomicznych i Społecznych Zagadnień Pracy, obejmującą publikacje naukowe i specjalistyczne z zakresu rynku pracy, polityki społecznej i prawa,
• e-zbiory, które stanowią cenne źródło wiedzy dla badaczy, praktyków i wszystkich zainteresowanych zagadnieniami społecznymi i ekonomicznymi.

Otwartość danych i równość w dostępie do informacji mają kluczowe znaczenie dla budowania przejrzystych instytucji i świadomego społeczeństwa obywatelskiego. Ułatwiają współpracę między administracją publiczną, nauką i obywatelami, sprzyjają innowacjom oraz wzmacniają zaufanie społeczne.

Święto to stanowi okazję do przypomnienia, że wolny i powszechny dostęp do informacji jest wartością wspólną, wymagającą troski i rozwijania. Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, jako instytucja publiczna, niezmiennie wspiera te idee, oferując otwarte, rzetelne i nowoczesne źródła wiedzy dla wszystkich zainteresowanych.

Zachęcamy do korzystania z naszych zasobów na ul. Zabranieckiej 8L i przypominamy: prawo do informacji to prawo każdego z nas.

_{Źródło ilustracji: canva.com}

18 września 2025 r. w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odbyła się uroczysta inauguracja XXIII edycji REHA FOR THE BLIND IN POLAND – międzynarodowego spotkania poświęconego dostępności, edukacji i nowoczesnym technologiom wspierającym osoby z niepełnosprawnością wzroku. Uroczystość rozpoczęła się o godz. 15:00 i była prowadzona przez Roberta El Gendy’ego. W części otwierającej odbyły się wystąpienia zaproszonych gości specjalnych, w tym przedstawicieli władz m.st. Warszawy, Piotra Cieszewskiego, Małgorzaty Lorek, Błażeja Kmieciaka, a także prof. Ewy Krogulec z UW. Referat przewodni wygłosił Marek Kalbarczyk (kierujący Fundacją od 30 lat), podkreślił on aktywność i ciekawość świata jako filary samodzielności i integracji. W trakcie ceremonii zaprezentowano także przegląd projektów i działań Fundacji. Po prezentacji odbyło się ogłoszenie laureatów konkursu IDOL –  wyróżnień dla osób i instytucji budujących rzeczywistą dostępność. Kulminacją wydarzenia był Hyde Park prowadzony przez Marka Kalbarczyka, w którym mikrofon przekazano zainteresowanym uczestnikom Inauguracji. 

Po części oficjalnej uczestnicy mogli wziąć udział w wieczornym bloku koncertowym Mazovia Stage. Na scenie CNK wystąpili kolejno: pianista Jakub Kuszlik (laureat IV nagrody XVIII Konkursu Chopinowskiego 2021) w recitalu „Muzyka na poważnie”, Krzysztof Ścierański Quartet w koncercie jazzowym „Muzyka nie zna granic”, oraz Lidia Pospieszalska – autorka „Widzieć więcej” (hymnu społeczności Fundacji) – z albumem Inaije. Wydarzenia te domknęły pierwszy dzień tegorocznej REHA, łącząc wymiar artystyczny z ideą integracji i dostępności.

Na inauguracji obecna była Dyrektor Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, pani Justyna Garbarczyk. Kontynuujemy tym samym wieloletnie zaangażowanie GBPiZS w to ważne przedsięwzięcie, podkreślając znaczenie REHA jako przestrzeni współpracy między instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i środowiskiem osób niewidomych i słabowidzących. Tegoroczna obecność Biblioteki koresponduje z misją naszej instytucji i działalnością Działu Zbiorów dla Niewidomych, który od lat gromadzi, udostępnia i adaptuje zbiory dla czytelników z dysfunkcją wzroku.

XXIII edycja REHA (17-21 września 2025 r.) została przygotowana pod hasłem „Aktywni i ciekawi świata”. Program łączy wątki edukacyjne, technologiczne, kulturalne i społeczne. Inauguracji towarzyszyły transmisje online i bogaty harmonogram spotkań, co potwierdza rangę wydarzenia w krajowym i międzynarodowym kalendarzu dostępności. Partnerzy i instytucje publiczne – w tym Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, które objęło tegoroczną inaugurację patronatem – akcentowali rolę nauki i kultury w zwiększaniu uczestnictwa społecznego osób z niepełnosprawnościami.

Dziękujemy Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem oraz wszystkim partnerom za stworzenie przestrzeni do rozmowy o realnych rozwiązaniach i standardach dostępności.

Równa płaca za pracę o jednakowej wartości to fundamentalne prawo i filar równości na rynku pracy. Międzynarodowy Dzień Równej Płacy, ustanowiony przez ONZ i obchodzony co roku 18 września, przypomina o wysiłkach na rzecz zamknięcia luki płacowej między kobietami i mężczyznami.

Jak wygląda sytuacja w liczbach?

• Unia Europejska (2023): kobiety zarabiały średnio o 12% mniej na godzinę niż mężczyźni (tzw. „unadjusted gender pay gap”). To najniższy poziom w dekadzie, ale różnica wciąż się utrzymuje.
• Polska: według Komisji Europejskiej Polska należy do krajów z relatywnie niższą różnicą płac, ale luka wciąż istnieje; dane rządowe podają, że, w zależności od metody liczenia, kobiety zarabiają średnio o 7%–18,5% mniej.
• OECD (porównawczo): średnia nieliczona różnicami strukturalnymi luka płacowa w krajach OECD wynosi ok. 11,9%.

Luka płacowa jest wskaźnikiem złożonych zjawisk: różnic w sektorach zatrudnienia, dostępie do awansów i stanowisk kierowniczych, przerwach w karierze opiekuńczej czy przejrzystości płac. Porównywalność danych zależy od metodologii, dlatego warto sprawdzać definicje i rok odniesienia w cytowanych źródłach.

Co zmienia prawo unijne?

Dyrektywa UE 2023/970 w sprawie przejrzystości wynagrodzeń ma wzmocnić równe traktowanie w płacach. Państwa członkowskie wdrażają jej przepisy do 7 czerwca 2026 r.; nowe obowiązki obejmują m.in. jawność widełek płacowych w rekrutacji, dostęp pracowników do informacji o wynagrodzeniach oraz działania naprawcze, gdy w firmie luka przekroczy 5% i nie da się jej obiektywnie uzasadnić.

Dlaczego to ważne?

Równość wynagrodzeń wzmacnia sprawiedliwość społeczną, aktywność zawodową kobiet i produktywność gospodarki. ONZ, ILO i UN Women podkreślają, że zamknięcie luki płacowej jest niezbędne dla realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Chcesz rzetelnie pisać o równości płac lub przygotować materiały dla swojej instytucji? Zapraszamy do naszej czytelni na ul. Zabraniecką 8L oraz do przeszukiwania naszego katalogu online Razem budujmy kulturę równej płacy i równości szans na rynku pracy – każdego dnia, nie tylko 18 września. 

^{Źródło grafiki:  canva.com}