Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego regularnie opracowuje i wydaje e-tygodnik zawierający wybór ważniejszych artykułów ukazujących się w czasopismach polskich, dostępnych w naszej placówce.
Zachęcamy do zapoznania się z najnowszymi numerami: 👉 nr 16, 17, 18, 19, 20, 21 / 2025.

W tekstach artykułów omówiono następujące zagadnienia dotyczące m.in.:

Nr 16
●zasiłku macierzyńskiego
●dyrektywy o jawności wynagrodzeń
●zasiłku chorobowego
●kompetencji miękkich kadry zarządzającej
●ubezpieczeń społecznych
●renty szkoleniowej
●harmonogramów czasu pracy
●płacy minimalnej
●zwolnienia z powodu siły wyższej

Nr 17
●AI w firmie
●czasu pracy pracowników domowych
●szkoleń bhp
●zdrowia psychicznego pracowników
●ZFŚS
●nagród rocznych
●negatywnych zachowań w miejscu pracy
●składki wypadkowej od 1 kwietnia 2025 r.
●zwolnień z powodu siły wyższej

Nr 18-19
●błędów medycznych a skarg pracowników
●pracy cudzoziemców
●ESG w zarządzaniu biznesem
●nadgodzin
●ochrony danych osobowych w pracy bibliotekarza
●krótszego tygodnia pracy
●świadczenia urlopowego
●urlopu proporcjonalnego

Nr 20
●AI względem nowych obowiązków dla firm
●renty socjalnej
●zadaniowego czasu pracy względem wynagrodzeń za nadgodziny
● badań i szkoleń okresowych
●promowania bhp
●przygotowania psychologicznego pracowników socjalnych
●wygaszania zasiłków rodzinnych
●statusu prawnego stażystów
●stażu pracy

Nr 21
●AI jako części zespołów
●budowania więzi w zespołach
●dobrowolnych potrąceń z wynagrodzenia
●zwolnienia dyscyplinarnego
●rozliczania czasu pracy
●obowiązków pracodawcy w związku z przejściem pracownika na emeryturę
●kompetencji cyfrowych
●nowych zasad zatrudniania cudzoziemców
●ochrony słuchu w środowisku pracy
●wynagrodzenia zmiennego i przejrzystości wynagrodzenia
●ryzyka zawodowego
●kompetencji pracowników sektora miedzi

Wersję elektroniczną periodyku udostępniamy na stronie internetowej Biblioteki: www.gbpizs.gov.pl , w zakładce: Publikacje 👉 Przegląd czasopism polskich 👉 2025.

Link do Katalogu Online: http://aleph.gbpizs.gov.pl/F

Link do Biblioteki Cyfrowej: http://bc.gbpizs.gov.pl/dlibra

Publikacja „Dwoiste zarządzanie procesami biznesowymi w erze gospodarki cyfrowej”, dwojga profesorów Uniwersytetu Gdańskiego Piotra Sliża i Beaty Jackowskiej, to analiza zagadnienia zarządzania przy rosnącej presji konkurencji z jednoczesnym wsparciem rozwoju technologicznego, w tym technologii informatycznych. Istotną kwestię w omawianym opracowaniu, stanowi równowaga prowadzenia przedsiębiorstwa, tj. rozwoju biznesu oraz dostosowanie do bieżących warunków gospodarczych. W ujęciu autorów, chodzi w tym miejscu o najkrótszą reakcję na czynniki w procesie zarządzania, pochodzące zarówno ze środowiska zewnętrznego, jak też wewnętrznego. Wskazany tytułowy dwoisty charakter prowadzenia działalności gospodarczej, ustala punkt obserwacji naukowej. W tym zakresie dokonana została obszerna analiza dotychczas opublikowanego materiału naukowego, która pozwoliła na wyszukanie elementu, stanowiącego podstawę dociekań. Kolejny etap to przeprowadzone badania własne, zgodnie z przyjętą i opisaną definicją stwierdzającą, iż: „Dwoistość na płaszczyźnie nauk o zarządzaniu i jakości, definiowana jest jako zdolności organizacji do jednoczesnego eksploatowania i eksplorowania dostępnych, zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz, zasobów materialnych, w celu zaspokojenia bieżących potrzeb biznesowych, jak również wygenerowania stanu systemu zarządzania umożliwiającego dynamiczne dostosowywanie go do zmian zachodzących na rynku”. Takie ujęcie wskazało obszar wymagający dalszego zgłębienia poznawczego. Realizując postawione zadanie za pomocą odpowiednio dobranego aparatu poznawczego udzielono odpowiedzi w pierwszej kolejności na pytania związane z zaprezentowanymi na wstępie celami cząstkowymi, uzyskując wiele interesujących naukowo informacji. Stan wiedzy na koniec uwidocznił informacje, które stanowią podstawę do dalszych dociekań powiązanych z tematem książki.

opracował
dr Mieczysław Kopeć
Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego

Serdecznie zapraszamy do osobistego zapoznania się z tą inspirującą publikacją – jej lektura pozwala szerzej spojrzeć na wyzwania współczesnego zarządzania w cyfrowej rzeczywistości oraz pogłębić wiedzę o dwoistości procesów biznesowych.

Książka dostępna jest w naszej 🏢 Bibliotece:

https://www.gbpizs.gov.pl/gbpizs/kontakt/

Katalog online 👉 http://aleph.gbpizs.gov.pl/F

Nowości znajdą Państwo również w naszej Bibliotece Cyfrowej:

👉 https://bc.gbpizs.gov.pl/dlibra

22 maja 2025 r. w audytorium Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie odbyła się uroczysta Gala Nagrody Korczaka – jedno z najważniejszych wydarzeń promujących wartości i dziedzictwo Janusza Korczaka. W gali uczestniczyła Pani Dyrektor Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego – Justyna Garbarczyk, reprezentując naszą instytucję w gronie osób i organizacji zaangażowanych w rozwój edukacji oraz ochronę praw dziecka.

Czym jest Nagroda Korczaka?

Nagroda im. Janusza Korczaka, przyznawana przez Uczelnię Korczaka – Akademię Nauk Stosowanych, honoruje osoby oraz instytucje, które w swojej działalności kierują się ideami Korczaka: odwagą we wdrażaniu nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych, konsekwentnym wspieraniem podmiotowości i praw dziecka oraz troską o dzieci i rodziny w trudnych sytuacjach. Laureaci Nagrody Korczaka to osoby i instytucje tworzące środowiska sprzyjające szczęśliwemu dzieciństwu oraz wspierające zmiany w polskiej i międzynarodowej edukacji.

Przebieg Gali

Tegoroczna, czwarta już edycja, zgromadziła w audytorium POLIN przedstawicieli świata nauki, organizacji społecznych oraz instytucji działających na rzecz dzieci i młodzieży. Galę uświetniły występy artystyczne zespołów Fluo Drums i Ocelot, a jej kulminacyjnym momentem było wręczenie Kryształowych Serc – symbolu Nagrody Korczaka.

Laureaci Nagrody Korczaka 2025

Spośród 143 zgłoszonych kandydatur, Kapituła wyłoniła tegorocznych laureatów w pięciu kategoriach:

• Nagroda Główna (przyznawana osobom o szczególnym dorobku w pracy na rzecz dzieci i młodzieży): Jerzy i Lidia Owsiakowie
• Instytucje i organizacje kierujące się wartościami korczakowskimi (nagroda przyznawana placówkom działającym na rzecz dzieci i młodzieży):
• Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę (kampania „Dzieciństwo bez przemocy”), Fundacja im. Brata Alberta, Fundacja Ocean Marzeń, Fundacja Anny Dymnej „Mimo Wszystko”, Puckie Hospicjum pw. Św. Ojca Pio
• Liderzy zmiany (nagroda przyznawana osobom wprowadzającym zmiany w myśl korczakowskich idei i praktyk): Zofia Dzik, Paweł Zapeński, Katarzyna Piszczyk, Zbigniew Jakubas
• Działalność międzynarodowa (nagroda przyznawana za upowszechnianie idei i dorobku Janusza Korczaka za granicą): Mark A. Bernheim, Ami Magen
• Publikacje (nagroda dla badaczy i popularyzatorów dziedzictwa intelektualnego Janusza Korczaka): dr hab. Urszula Markowska-Manista.

Wręczenie nagród poprzedził proces nominacji i selekcji, w którym wyłoniono 26 osób i 24 instytucje z całej Polski, a decyzje Kapituły podkreślały rolę zarówno ogólnopolskich liderów, jak i aktywistów działających lokalnie.

Znaczenie wydarzenia

Gala Nagrody Korczaka to nie tylko moment docenienia wyjątkowych osób i organizacji, ale także ważny głos na rzecz promocji praw dziecka i wdrażania idei Janusza Korczaka w praktyce społecznej oraz edukacyjnej. Mottem wydarzenia pozostaje przesłanie: „Nie wolno zostawiać świata takim, jakim jest” – zachęta do ciągłej pracy na rzecz lepszej przyszłości dzieci i młodzieży.

Organizatorzy i partnerzy

Nagrodę im. Janusza Korczaka przyznaje Uczelnia Korczaka – Akademia Nauk Stosowanych, działająca nieprzerwanie od 1993 roku w obszarach pedagogiki, pracy socjalnej i psychologii. Partnerem wydarzenia jest Międzynarodowe Stowarzyszenie Janusza Korczaka (IKA).

Udział Pani Dyrektor GBPiZS w Gali podkreśla nasze zaangażowanie w promowanie praw dziecka oraz nowoczesnych, odpowiedzialnych standardów edukacji i opieki społecznej. Serdecznie gratulujemy wszystkim tegorocznym laureatom i nominowanym!

Więcej informacji o Nagrodzie Korczaka: www.NagrodaKorczaka.pl

Zachęcamy Czytelników do zapoznawania się z najnowszym numerem Newslettera Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Przyglądamy się w nim zagadnieniu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy. Polecamy w nim też Państwa uwadze najnowsze pozycje z naszego księgozbioru, dotyczące tematyki bhp.

Numer kwietniowy dostępny jest w sekcji „Newsletter”.

16 maja 2025 roku, w ramach Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie, w Sali Mikołajskiej Pałacu Kultury i Nauki odbył się panel dyskusyjny „Sztuczna inteligencja a rynek książki – szanse i  zagrożenia”. Wydarzenie, w którym uczestniczyła Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, zorganizowane zostało przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich (SBP) i przyciągnęło bibliotekarzy, wydawców oraz miłośników literatury. Moderowany przez Rafała Hetmana panel zgłębiał wpływ sztucznej inteligencji (SI) na biblioteki, wydawnictwa i czytelników, wywołując ożywioną dyskusję na temat szans i wyzwań płynących z tej technologii.

^{Uczestnicy panelu dyskusyjnego SBP, wraz z prowadzącym, w Pałacu Kultury i Nauki}

W panelu wzięli udział eksperci reprezentujący różne perspektywy:

• Ewa Kirsz (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. KEN w Warszawie),
• Grzegorz Kurzyp (Wydawnictwo Naukowe PWN) oraz
• Klaudia Rosińska (Akademia Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu).

Rozmowa rozpoczęła się od omówienia praktycznych zastosowań SI w bibliotekach. Ewa Kirsz wskazała na potencjał chatbotów, które mogłyby wspierać czytelników poza godzinami pracy bibliotekarzy, oraz robotów porządkujących zbiory, już stosowanych w Japonii. Podkreśliła jednak, że bibliotekarze pozostają niezastąpieni w budowaniu relacji z użytkownikami i zapewnianiu wiarygodności informacji.

Grzegorz Kurzyp, reprezentujący Wydawnictwo Naukowe PWN, omówił trendy obserwowane na  międzynarodowych targach książki w Londynie i Frankfurcie. SI rewolucjonizuje procesy wydawnicze, szczególnie w zakresie tłumaczeń, tworzenia audiobooków, e-booków (przyśpiesza ich tworzenie) oraz automatyzacji redakcji. Zwrócił uwagę na zdolność SI do analizy tonu książek, co pozwala generować audiobooki wiarygodnie oddające nastrój danej sceny. Zauważył też, że jakość tłumaczeń generowanych przez SI nadal budzi wątpliwości, zwłaszcza w przypadku literatury pięknej, gdzie precyzja i niuanse językowe są kluczowe. Kurzyp podkreślił również ryzyko związane z  przekazywaniem treści do modeli językowych, które mogą stać się częścią ich bazy danych, co rodzi obawy o utratę kontroli nad własnością intelektualną.

Klaudia Rosińska, odnosząc się do społecznych i etycznych aspektów SI, zwróciła uwagę na konieczność zdefiniowania, czym jest sztuczna inteligencja. Wyjaśniła, że duże modele językowe, takie jak ChatGPT, to „wielkie biblioteki danych” oparte na treściach internetowych, które nie obejmują niescyfryzowanych zasobów bibliotek. Wskazała na problem „halucynacji” SI, czyli generowania nieprawdziwych informacji, np. fikcyjnych źródeł bibliograficznych czy błędnych odpowiedzi. Przytoczyła przykład, gdy ChatGPT, zapytany o ekspertów ds. dezinformacji w Polsce, wymieszał nazwiska naukowców z profilami szerzącymi dezinformację, co mogło wprowadzić w błąd nieświadomych użytkowników. Mimo samookreślenia się jako „sceptyk” wobec SI, zauważyła, że już teraz pozwala ona uprościć żmudne czynności, takie jak np. porządkowanie bibliografii, a także – co  rewolucyjne – potrafi się samodoskonalić.

Dyskusja dotyczyła także literatury pięknej. Grzegorz Kurzyp zauważył, że SI, trenowana na dziełach konkretnego autora, mogłaby generować nowe utwory w jego stylu, co stanowi zagrożenie dla oryginalnej twórczości. Klaudia Rosińska dodała, że takie działania mogą ograniczać kreatywność przyszłych pokoleń, które, zamiast czerpać inspirację z różnorodnych źródeł, będą kierować się „autorytarnymi” wzorcami generowanymi przez SI, np. w kwestii stylu literackiego, czy ideału piękna.

Ewa Kirsz zaproponowała metaforę, że SI powinna być „przyprawą, a nie daniem głównym”, wspierając ludzkie kompetencje, takie jak krytyczne myślenie i relacje międzyludzkie. Przywołała przykład książki „Przenikanie umysłów” Aleksandry Przegalińskiej i Tamilli Triantoro, która powstała przy współpracy autorek z SI – m.in. poprzez pomoc w tłumaczeniu, w redakcji tekstu, w stworzeniu okładki, w konwersji na format audio (audiobook) , a także poprzez umożliwienie czytelnikom interakcji z książką poprzez chatbota („BookBota”). Podkreśliła jednak, że wydawcy muszą zachować przejrzystość i weryfikować treści generowane przez SI, aby uniknąć błędów czy uprzedzeń.

Panel zakończył się apelem o równowagę między korzystaniem z SI a pielęgnowaniem ludzkich kompetencji.