W piątek, 31 lipca 2026 roku, w Dziale Zbiorów dla Niewidomych Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego przy ul. Zabranieckiej w Warszawie odbyło się wyjątkowe spotkanie o charakterze międzynarodowym. Gościliśmy reprezentantów Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej (Lithuanian Audiosensory Library – LAB). Wydarzenie to stanowiło doskonałą okazję do wymiany wiedzy, prezentacji nowoczesnych rozwiązań technologicznych oraz zacieśnienia współpracy między instytucjami działającymi na rzecz osób z dysfunkcją wzroku i trudnościami w czytaniu.

Spotkanie rozpoczęło się od wystąpienia gości z Litwy. Przedstawili oni strukturę, misję oraz najnowsze osiągnięcia Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej, która dynamicznie rozwija swoje usługi pod hasłem udostępniania literatury dla każdego („Let’s make reading accessible to everyone!”). Reprezentanci LAB podzielili się m.in. swoimi doświadczeniami z zakresu nowoczesnej produkcji książek audio (w tym wykorzystaniem narzędzi AI do rekonstrukcji starych nagrań), wdrażaniem standardu EPUB z synchronizacją tekstu i dźwięku oraz realizacją projektów związanych z Europejskim Aktem o Dostępności (European Accessibility Act). W 2025 roku biblioteka przygotowała m.in. 460 audiobooków, 30 książek brajlowskich, 13 książek EPUB z synchronizacją tekstu i dźwięku oraz liczne czasopisma dostępne w wersji dźwiękowej i tekstowej.

W dalszej części spotkania nastąpiła prezentacja gospodarzy – Działu Zbiorów dla Niewidomych GBPiZS. Historię, strukturę oraz współczesną działalność instytucji przedstawiły p. Jadwiga Dziura (Kierownik Sekcji Zbiorów Książki Brajlowskiej) oraz p. Danuta Borowska (Kierownik Sekcji Zbiorów Książki Mówionej) z DZDN. Prezentacja przybliżyła bogate, ponad 70-letnie dziedzictwo dawnej Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych im. dr. Włodzimierza Dolańskiego oraz zaprezentowała aktualne dane statystyczne dotyczące dynamicznie rosnącego księgozbioru cyfrowego, brajlowskiego i zbiorów audio. Aby zapewnić pełen komfort i precyzję w komunikacji, całe wystąpienie było na bieżąco tłumaczone na język angielski przez p. Zuzannę Będkowską, pracownicę GBPiZS.

Ostatnim punktem programu była prezentacja nowoczesnego ekosystemu „Czytnix”. Przedstawiono model dystrybucji e-booków i audiobooków oparty na otwartych standardach oraz dynamicznym rozwoju aplikacji mobilnych. Reprezentant omówił mechanizmy zarządzania licencjami przez biblioteki oraz integrację zasobów cyfrowych z tradycyjnymi formami czytelnictwa, co wywołało duże zainteresowanie uczestników i stało się przyczynkiem do ożywionej dyskusji.

Wszystkim prezentacjom towarzyszyła wymiana doświadczeń. Uczestnicy na bieżąco zadawali pytania, komentowali przedstawiane rozwiązania i porównywali sposoby organizacji usług stosowane w Polsce i na Litwie. Rozmawiano również o potrzebach użytkowników oraz dostosowywaniu oferty bibliotek do rozwoju technologii i różnych sposobów korzystania z publikacji.

Po części konferencyjnej goście udali się na zwiedzanie magazynu Działu Zbiorów dla Niewidomych. Delegacja z Litwy miała okazję osobiście zapoznać się ze zgromadzonymi zbiorami, stosowanymi nośnikami oraz organizacją ich przechowywania.

Spotkanie zakończyło się swobodną dyskusją przy poczęstunku, podczas której kontynuowano wymianę doświadczeń, rozmawiano o wyzwaniach związanych z cyfryzacją zasobów oraz planowano przyszłe, wspólne inicjatywy.

Wizyta umożliwiła przedstawicielom bibliotek z Polski i Litwy poznanie działalności i usług partnerów, porównanie doświadczeń oraz wymianę wiedzy dotyczącej dostępności książek i informacji. Była również okazją do bezpośredniej rozmowy bibliotekarzy i specjalistów zaangażowanych w rozwijanie usług odpowiadających na potrzeby osób, które nie mogą korzystać ze standardowych publikacji drukowanych.

Dziękujemy przedstawicielom Litewskiej Biblioteki Audiosensorycznej i platformy Czytnix za udział w spotkaniu, przedstawienie swoich doświadczeń oraz wspólną, inspirującą rozmowę.