10 grudnia społeczność międzynarodowa obchodzi Dzień Praw Człowieka – święto ustanowione na pamiątkę przyjęcia Powszechnej deklaracji praw człowieka przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 10 grudnia 1948 r. w Paryżu. Deklaracja, obejmująca 30 artykułów, stała się „wspólnym najwyższym celem wszystkich ludów i wszystkich narodów” i do dziś stanowi fundament współczesnego systemu ochrony praw człowieka.

 

„Human Rights: Our Everyday Essentials”

Tegoroczna kampania ONZ przebiega pod hasłem „Human Rights: Our Everyday Essentials” (Prawa człowieka – nasze codzienne niezbędniki). Podkreśla ono, że prawa człowieka nie są abstrakcyjnymi zapisami, lecz czymś, na czym opiera się codzienne poczucie bezpieczeństwa, godności i sprawczości – od dostępu do edukacji, przez warunki pracy, po możliwość korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego.

W okresie niepewności społeczno-gospodarczej przypomnienie, że prawa człowieka są „niezbędnikami codzienności”, ma szczególną moc: pokazuje, że równość, sprawiedliwość, wolność i godność nie są luksusem, ale podstawą dobrze funkcjonującego społeczeństwa.

 

Prawa człowieka a praca i zabezpieczenie społeczne

Dla Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Dzień Praw Człowieka ma naturalne powiązanie z zakresem naszych zbiorów. Powszechna deklaracja praw człowieka obejmuje bowiem nie tylko prawa obywatelskie i polityczne, ale również prawa ekonomiczne, społeczne i kulturalne – w tym te szczególnie ważne z perspektywy rynku pracy i systemu zabezpieczenia społecznego:

  • prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 22) – każdy, jako członek społeczeństwa, ma prawo do zabezpieczenia społecznego i realizacji praw koniecznych dla godnego życia;
  • prawo do pracy (art. 23) – prawo do pracy, swobodnego wyboru zatrudnienia, sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy, ochrony przed bezrobociem oraz do tworzenia i przystępowania do związków zawodowych;
  • prawo do odpowiedniego standardu życia (art. 25) – obejmujące m.in. żywność, odzież, mieszkanie, opiekę zdrowotną i konieczne usługi społeczne oraz bezpieczeństwo w razie bezrobocia, choroby, niepełnosprawności czy starości.

To właśnie wokół tych zagadnień – pracy, rynku pracy, polityki społecznej, zabezpieczenia społecznego, przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu – koncentrują się zbiory naszej Biblioteki oraz nasza codzienna działalność informacyjna, naukowa i edukacyjna.

 

Biblioteka jako przestrzeń praw człowieka

Biblioteki na całym świecie od lat podkreślają swoją rolę w promocji praw człowieka: zapewniają wolny i równy dostęp do informacji, wspierają rozwój kompetencji informacyjnych oraz tworzą bezpieczne, włączające przestrzenie dla wszystkich użytkowników, niezależnie od ich statusu społecznego, wieku, czy sytuacji życiowej.

Główna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Społecznego – jako biblioteka naukowa działająca w obszarze pracy i zabezpieczenia społecznego – wspiera:

  • badaczy i badaczki analizujących politykę rynku pracy, prawa pracownicze oraz systemy wsparcia społecznego,
  • praktyków: pracowników administracji publicznej, instytucji rynku pracy, pomocy i integracji społecznej,
  • studentów i studentki kierunków związanych z polityką społeczną, prawem pracy, ekonomią, socjologią,
  • wszystkie osoby zainteresowane lepszym zrozumieniem tego, jak prawa człowieka przekładają się na codzienne życie – zwłaszcza w obszarze zatrudnienia, zabezpieczenia społecznego i ochrony przed wykluczeniem.

 

Dzień Praw Człowieka to dobra okazja, aby ponownie odczytać Powszechną deklarację praw człowieka – tym razem przez pryzmat zagadnień pracy i zabezpieczenia społecznego – oraz zastanowić się, jak wiedza, badania i praktyka społeczna mogą przyczynić się do pełniejszej realizacji praw człowieka w Polsce.

 

Zapraszamy do Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego na ul. Zabraniecką 8L – do miejsca, w którym prawa człowieka, praca i zabezpieczenie społeczne spotykają się na co dzień w nauce, debacie publicznej i praktyce zawodowej.